Abidin Tatlı - Tüm üreticilerin tanıması gereken zararlı: Zeytin SineğiTüm üreticilerin tanıması gereken zararlı: Zeytin Sineği
google-plus27 Ağustos 2017 Pazar 14:07 (1614)
Abidin Tatlı'dan bir de uyarı var: UNUTMAYIN HER BİTKİ KORUMA ÜRÜNÜ BİR ZEHİRDİR!

 

ZEYTİN SİNEĞİ

(Bactrocera oleae Gmelin)
(Diptera:Tephritidae)

Zeytin, ülkemiz ekonomisinde önemli bir yere sahip olup, birçok ailenin geçim kaynağını oluşturmaktadır. Ülkemizde yaklaşık olarak 8.260.000 dekar alanda zeytin üretimi yapılmaktadır. Zeytinin ana zararlısı zeytin sineği (Bacterocera olea Gmelin) olup, mücadele yapılmadığı zaman önemli ölçüde verim ve kalite düşüklüğü ile ekonomik kayıplara neden olmaktadır.

 

 

  

YAŞAYIŞI

Zeytin sineği kışı toprağın 2-5 cm derinliğinde pupa olarak veya zeytinlik ve fundalıklarda ergin olarak geçirir.

Kışlayan erginler bu süreyi kabuklu bit ve yaprak bitlerinin salgıladıkları bal gibi şekerli maddeler, meyve özleri, çiçek nektarları ile karaağaç, çınar ve zeytin ağaçlarının salgıladıkları akıntılar ile beslenerek geçirir. Erginler toprak sıcaklığı 10°C’ye ulaştığında genel olarak da haziran ayından itibaren, bazen de nisan ayı başında topraktan çıkmağa başlar.

Yumurta koyma olgunluğuna gelmek için civardaki tatlı maddelerle beslenir. Dişiler çiftleşir ve zeytin meyvelerine yumurta bırakır. Meyvelere yumurta bırakmak için en uygun dönem olan 20 Haziran’dan sonra meyvelerde ilk yumurta görülür.

Yumurta iri, parlak ve yağlanmaya başlayan meyvesinin 0.5-1 mm derinliğine ve dişinin yumurta koyma borusu ile açmış olduğu V şeklindeki yarığa bırakılır. Bir dişi ergin her zeytin meyvesine bir yumurta bırakır. Ergin dişi, 200–250 yumurta bırakabilmektedir. Yoğunluğun yüksek olduğu yer ve yıllarda, bir zeytin meyvesine farklı dişiler tarafından 7–9 adet yumurta bırakılabilmektedir. Meyvede yumurta bırakılan yer, bir gün sonra koyu kahverengine dönüşür ve bu görünüme “vuruk” denir. Meyve içerisine bırakılan yumurtanın açılma süresi yazın 18 °C’de 2 gündür. Bu süre sonbaharda 6-10 güne kadar uzamaktadır.

Yumurtadan çıkan larva meyve etinde galeriler açarak beslenir. Larva süresi 15 gün olan zararlı 3 larva dönemi geçirerek olgun hale geçer. Olgun larva, pupa olmadan önce meyve içerisinde bir oda hazırlar ve meyve zarını kemirip incelterek kendisine bir çıkış deliği açar. Daha sonra 2-3 mm geri çekilerek pupa olur.

Pupa dönemi mevsim başında meyve içerisinde,  dönem sonunda ise toprakta veya ağaç üzerinde oluşur. Pupa süresi, iklime bağlı olarak, 4-12 günden, bir kaç aya kadar devam edebilir.

Son nesil larvalar toprakta pupa olur.

Ege ve Akdeniz bölgesinde 4-5, Marmara ve Karadeniz bölgesinde 3-4, Güney Anadolu bölgesinde 2-5 döl vermektedir.

Bir neslin gelişme süresi 30-40 gün kadardır.

 


ZARAR ŞEKLİ

Zeytinin ana zararlısı olan bir böcektir.

Ülkemizdeki hemen hemen zeytin yetiştirilen bütün alanlarda bulunur.

Larva döneminde zararlı olur ve meyve etinde zarar yapar.

Larva gelişme süresince çekirdek etrafında galeriler açarak beslenir.

Meyvelerin çürüyerek dökülmesine neden olur.

Özellikle sofralık zeytinlerde meydana getirdiği zarar daha büyük önem taşır.

            Bu meyvelerde zeytinyağı miktarı azalır, kısmen de yağ asitliği yükselir.

Mücadele yapılmayan ve yoğunluğun düşük olduğu yıllarda %15–30, epidemi yıllarında yani yoğun popülasyonlarda ise % 60’e kadar ulaşan zarar meydana gelir.

Yılda % 30 kadar ürün kaybına sebep olduğu tahmin edilmektedir.

Akdeniz ülkelerinden Arjantin'e kadar yayılmış durumdadır.

Ege, Marmara, Güney Anadolu ve Doğu Karadeniz bölgesinde yaygındır.

 



MÜCADELESİ

1. Kültürel Önlemler

Pupaların yok edilmesi için kış aylarında toprak sürülmelidir.

Zarar görmüş kurtlu zeytinler 3-4 günde bir toplanır ve bahçeden uzaklaştırılmalıdır

Sonbahardaki yoğun zararı önlemek için erken hasat yapılmalıdır.

 

2. Biyoteknik Mücadele

            Kitlesel tuzaklama metodu kullanılarak başarılı bir mücadele yapılabilir.

Zararlıya karşı Ülkemizde ruhsat alan ticari kitlesel tuzak bulunmaktadır.

Bu amaç için Bakanlık’ça ruhsatlandırılmış tuzak tipi kullanılmalıdır.

Deltamethrin+Amonyum ve Bikarbonat+Feromon kapsül içeren tuzaklar orta büyüklükteki ve yeknesak bahçelerde 1 tuzak/2 ağaç, diğerlerinde ise 1 tuzak/1 ağaç gelecek şekilde asılır.

Kitlesel tuzaklama, ilaçlamalar ile kombine edilerek ilaçlama sayısı azaltılır.

Yoğunluğun yüksek olmadığı bahçelerde kitlesel tuzaklama metodu kullanılarak en az 5 ha’lık bir alanda zeytin sineği ile başarılı şekilde mücadele etmek mümkündür.

 

3. Kimyasal Mücadele

Ergin çıkış zamanı iklim, toprak ve çeşit gibi etkenlere bağlı olarak değişir.

Bölge farklılıkları dikkate alınarak sürvey yönetiminde belirtildiği şekilde ve meyvelerin yumurta koyma olgunluğuna geldiği dönemde vuruk sayımları yapılır ve yeterli vuruk saptandığında ilaçlamaya geçilir.

İlaçlama, zehirli yem kısmi ilaçlama veya kaplama ilaçlama olmak üzere iki şekilde yapılarak zararlının yoğunluğuna bağlı olarak bunlardan biri tercih edilir.

Kurak ve yağışsız dönemlerde ilaçlama aralığı, ergin ve vuruk sayımlarına dayanılarak uzatılabilir.

Ergin popülasyonunda artış görüldüğünde, içersinde % 2 oranında diamonyum fosfat mahlulü bulunan Mc. Phail tipi tuzaklar kullanılır.

Ancak eylül ayı ortalarından itibaren Mc. Phail tuzaklarının yanı sıra, sarı yapışkan vertikal tuzakların da kullanılması gereklidir.

Yapılan sayımlar sonucu, salamuralık çeşitlerde %1 vuruk, yağlık çeşitlerde ise %4-6 vuruk saptandığında ilaçlama yapılmalıdır.

Kaplama ilaçlamada meyve içerisindeki larvanın öldürülmesi amacıyla, ağaçların her tarafı içten dışa ve dıştan içe olmak üzere iyice ilaçlanmalıdır.

Bu ilaçlamada özellikle meyvelerin ıslatılmasına dikkat edilmelidir.

Kaplama ilaçlamada yüksek basınçlı motorlu pülverizatörler en uygun ilaçlama aleti olup, sıfır numaralı meme kullanılır.

Zehirli yem kısmi ilaçlamada erginler belirli bir noktaya çekilerek öldürülür.

Bu tür ilaçlamalarda % 1-2 vuruk olduğunda mücadeleye karar verilir.

Bunun için “ilaç+cezbedici” karışımı, ağaçların güneydoğu yönlerindeki 1m2’lik alana, 150-200 ml zehirli yem karışımı düşecek şekilde atılır.

Zehirli yem kısmi ilaçlama için düşük basınçlı ve içinde karıştırıcı bulunan sırt pülverizatörleri kullanılmalı, 2-3 numaralı meme ile mahlûlün iri damlalar halinde yaprak ve meyvelerde tutunması sağlanmalıdır.

Bu yöntem dış bulaşmaların olmayacağı bahçelerde daha etkili olmaktadır.

İlaçlama 10 günde bir tekrarlanır ve hasada 20 gün kalıncaya kadar devam eder.

 

Zeytin sineği hakkında bu bilgileri edindikten sonra isterseniz bakanlığımızın almış olduğu çalışmalara göz atalım:

 

Bakanlığımız, insan ve çevre sağlığı açısından riskler oluşturabileceği, zirai mücadele açısından da etkinliğin düşük olabileceği gibi sebeplerle zeytin sineği hariç havadan kimyasal ilaç ve gübreleme uygulamalarını 26.05.2006 tarihinde yasaklamıştır. Bu çerçevede havadan yapılan yaklaşık olarak 18 milyon dekar alanda yapılan ilaçlamalar yerden yer aletleri yapılmaktadır.

Biyolojik mücadele yapan çiftçiler desteklenmektedir.

Bakanlık olarak biyolojik mücadeleyi destekleme kapsamında parazitoit üretilerek araziye salım yapılmaktadır.

Çevre ve doğaya tehlikeli olan 180 aktif madde yasaklanmıştır.

 

HER BİTKİ KORUMA ÜRÜNÜ BİR ZEHİRDİR

Yorumlar
"Mansetler" İlişkili Haberler